خوش آمدید

تاریخچه عکسبرداری هوائی در ایران

تاریخچه عکسبرداری هوائی در ایران

یکی از روشهای متداول تهیه نقشه بویژه نقشه‌برداری از مناطق وسیع و شهرهای بزرگ و نیز مناطقی که امکان نقشه برداری زمینی در آنها وجود ندارد، نقشه برداری هوائی یا روش فتوگرامتری می‌باشد که پس از عکسبرداری هوایی، نقشه با طی مراحل تیدیل عکس به نقشه، تهیه می گردد.

اولین عکسبرداری هوائی در ایران در سال ۱۳۳۱ از حوزه زاینده رود اصفهان توسط شرکت K.L.M به منظور انجام امور عمرانی آن حوزه انجام گرفت. از سال ۱۳۳۲ با آغاز فعالیت سازمان نقشه‌برداری کشور به صورت پیوسته از مناطق مختلف ایران عکسبرداری هوایی انجام گرفته‌ است.

بطور کلی عکسبرداری پوششی کشور ( از تمامی مناطق کشور ) در مقیاس‌های پنجاه و پنج هزارم مربوط به دهه سی هجری شمسی، بیست هزارم مربوط به دهه چهل و چهل هزارم مربوط به دهه هفتاد انجام گرفته است. همچنین عکسبرداری هوایی ده‌هزارم و پنج هزارم از اکثر شهرهای کشور از سال 1335تا کنون توسط سازمان نقشه برداری کشور انجام گرفته است.


اولین سری عکسهای هوائی سراسری ایران را یک شرکت آمریکائی در سال 1955 تا 1957میلادی  (1334 تا 1336هجری شمسی ) با مقیاس 1:50000 و 1:55000 تهیه کرد. در این پروژه تکمیل و برطرف کردن نواقص مربوط به مناطق مرزی، 13 سال بطول انجامید . اصلی ترین هدف در این عکسبرداری تهیه نقشه پوششی 1:50000 و 1:250000 بود.

سری دوم عکسبرداری پوششی ایران توسط سازمان نقشه برداری کشور با مقیاس 1:20000 از سال 1343 (1964 میلادی) آغاز و تا سال 1349بخش عمده ای از کار انجام گردید. با توجه به قانون ملی شدن جنگل‌های کشور (مصوب 27/10/1341 هيأت‌وزيران) و نیز ماده 9 آیین نامه اجرایی قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی موضوع اجرای ماده 56 قانون حفاظت و بهره برداری مصوب 16/7/1373، یکی از منابع قابل استناد در زمینه تشخیص اراضی ملی از مستثنیات، عکس های هوائی پوششی کشور در سالهای 1345 تا 1349 می باشد.

در شکل زیر وضعیت عکسهای هوائی 1:20000 مذکور و سازمان متولی واگذاری آن نشان داده شده است.

سری سوم عکسبرداری سراسری از سال 1370 در مقیاس 1:40000 آغاز گردید و تا سال 1384 به پایان رسید و هدف از این عکسبرداری تهیه نقشه های پوششی 1:25000 می باشد.

در سال 1335 اکثر شهرهای بزرگ ایران در دو مقیاس 1:6000 و بعضاً 1:12500 مورد عکسبرداری هوائی قرار گرفتند.

در سالهای اخیر و با پیشرفت تکنولوژی تصویر برداری رقومی که بصورت رنگی در 4 باند آبی، سبز، قرمز و مادورن قرمز انجام می‌گیرد، تحولی بزرگ در تهیه نقشه‌های شهری و اطلاعات مکانی ایجاد گردیده است. عکسبرداریهای سازمان نقشه برداری تا سال 1389 بصورت آنالوگ و سیاه و سفید بوده است ولی از ابتدای سال 1390 به بعد عکسبرداری هوائی بصورت رقومی و در چهار باند برداشت شده است.

در راستای تفاهم نامه قرارداد فی مابین سازمان نقشه برداری کشور با سازمان جنگلها و مراتع ای با هدف تهیه نقشه کاداستر اراضی، عکسبرداری هوایی رقومی از استانهای مختلف کشور انجام شده است.

این عکسها از ارتفاع حدود 2800 متری سطح آبهای آزاد و با دوربین Ultracam XP که روی هواپیمایDornier نصب می‌باشد، انجام گردیده است.

با توجه به اینکه نقشه های حاصل از این عکسها بصورت سه بعدی تهیه می‌گردد، داشتن پوشش مشترک طولی و عرضی ضروری می‌باشد. پوشش عکسها در این پروژه بیش از 70% و پوشش عرضی حدود 40% می‌باشد. ابعاد هر پیکسل زمینی که نشان دهنده قدرت تفکیک مکانی می‌باشد ده سانتیمتر و در سه باند رنگی و یک باند مادون قرمز تصویربرداری شده است. مقادیر هر رنگ بصورت 8 بیتی (256 گام رنگی) برای هر پیکسل ذخیره می‌گردد.

هر تصویر دارای 86 میلیون پیکسل می‌باشد و هر عکس منطقه ای حدود 86 هکتار روی سطح را زمین پوشش می‌دهد.

کاربرد اصلی این تصاویر در تهیه نقشه سه بعدی شهری و نیز عکس نقشه می‌باشد که پس از اجرای عملیات میدانی برای اخذ نقاط کنترل زمینی با گیرنده های GPS حرفه ای و نیز انجام مثلث بندی هوایی برای ترسیم عوارض سه بعدی آماده می‌شود. شناسایی سه بعدی عوارض و ترسیم آن بوسیله دستگاه‌های مخصوص فتوگرامتری مرحله اصلی تهیه نقشه از عکس هوایی می‌باشد.

محصول نهایی تصاویر هوایی، نقشه برداری از شهر که بصورت رقومی و سه بعدی تهیه می‌گردد و نیز تصاویر زمین مرجع شده رقومی می‌باشد که بعنوان اطلاعات مکانی شهری قابل استفاده می‌باشد. علاوه بر بررسی تغییرات شهری وگسترش شهر، تهیه اطلاعات سه بعدی شهر، جانمایی عوارض شهری و معابر شهر و بطور کلی اطلاعات مکانی پایه برای سامانه اطلاعات مکانی GIS شهری از کاربردهای این تصاویر می‌باشد.            

سید محمد ایازی
25 آبانماه 1396

  • نویسنده : admin
  • تاریخ : دوشنبه 29 آبان ماه 1396
  • 2903 بازدید
  • 0 نظر